CỦA CHUỘT VÀ NGƯỜI: bi kịch giai cấp và thời đại xé tan mơ ước của con người.

disclaimer: đây không phải review sách, chỉ là mình lạch cạch gõ ra những suy nghĩ và cảm nhận của mình về cuốn sách thôi. Cảm xúc bây giờ về cơ bản là đang *bookklempt* một chút á nên notes lại 1 2 3 4 points cho rõ ràng. nữa là, mình có thói quen không viết hoa đầu dòng hay sau chấm câu, thông cảm nha.

1. tình cờ đọc được rating 5 sao của đồng nghiệp cũ về cuốn sách này trên goodread, sách chỉ gần 200 trang thôi, mình ngay lập tức lao vào tìm đọc. tóm tắt lại thì đây là câu chuyện ngắn về một lát cắt của cuộc sống diễn ra với hai nhân vật chính, George và Lennie dưới bối cảnh đại suy thoái của nước Mỹ. không phải chiến tranh, không phải đấu trí, cũng không phải trinh thám viễn tưởng, hơn 200 trang ấy chỉ tái hiện cuộc sống rất bình dị của dân lao động nghèo.

2. dạo này xăng tăng vọt, cơ quan xa nhà, 8h đã vào làm và đầu óc mình thường là không tỉnh táo lắm trước mốc thời gian này, kể cả trong chuyện tham gia giao thông, vậy nên mình quyết định đi bus. cảm nhận đầu tiên về cuốn sách là ngắn và rất cuốn. ngắn vì có gần 200 trang, mình chỉ mất chưa đến 3 chuyến bus giữa nhà và cơ quan là đọc hết, chắc tầm hơn 2 tiếng đâu đó thôi. ngắn vậy nhưng rất cuốn, mình đọc một lèo mà chẳng hề nhìn ngó đến xung quanh - điều mà người ta thường chú ý và nâng cao cảnh giác khi đi bus.

3. trước khi bị cuốn vào cốt truyện được tác giả xây dựng là bi kịch “phản ánh chân thực số phận nghiệt ngã của những người lao động nghèo khổ dưới đáy xã hội trong cuộc khủng hoảng kinh tế - thời kỳ Đại suy thoái của nước Mỹ - những người đang bám víu vào vài hy vọng nhỏ nhoi để tiếp tục sống, tìm một lối thoát giữa cái tuyệt vọng”, mình đã bị cuốn hơn vào cách tác giả miêu tả. từ cảnh chạy trốn, nét mặt của George, tính cách và sự nhút nhát của Lennie, và dần cuốn sâu vào mối quan hệ cộng sinh giữa hai con người này. văn miêu tả hiện thực với mình là những câu chữ phải chau chuốt và tái hiện lại bối cảnh chân thực ấy, khiến người đọc cảm nhận được dường như họ cũng đang ở cùng một không gian, thời gian và trải qua những chuyện y như nhân vật. về điểm này thì có thể khẳng định, John Steinbeck ít nhất đã thành công vì cách ông dùng từ đã lôi kéo được trí tò mò và dẫn dắt mạch cảm xúc của mình.

4. tất nhiên câu chuyện cũng có những điểm đáng lưu tâm đối với trải nghiệm của người đọc, ở đây là với mình thôi nhé. đầu tiên là tên “của chuột và người”. nhân vật “chuột” ở đây không phải nhân vật chính, chỉ là một ẩn dụ về đối tượng trong sở thích “mân mê những cái mềm mại, dễ thương” của gã to đầu Lennie. thế nhưng chính vì sự miêu tả quá đỗi hiện thực khiến mình cảm giác giật mình như con chuột đang trong chính bàn tay. mấy lần đọc tới chi tiết này mà mình hoảng đến mức phải buông điện thoại ra một lúc *hic*. câu chuyện cũng đề cập đến một vài khía cạnh tâm lý của con người thời đó như ước mơ đổi đời (hình ảnh người vợ của Curley luôn mơ về cuộc sống là một nữ minh tinh ci-nê) hay sự phân biệt giàu-nghèo và kỳ thị sắc tộc, màu da qua hình ảnh bác Crooks. ở khía cạnh ấy tác giả đã đưa vào những chi tiết hiện thực hóa cuộc sống của những người ở tầng lớp đáy xã hội ấy rất tinh tế nhưng không hề mang ý phán xét hay đặt nặng định kiến cá nhân mà gần một thế kỷ sau là bây giờ, khi mình đọc lại vẫn còn cảm thấy bứt rứt và ngộp thở.

5. mình đã đọc hết cuốn sách giữa đường về tới nhà. quẹt trang cuối lại mà lòng ngổn ngang. diễn biến ở chương cuối quá nhanh và gấp gáp tới mức dồn những mơ mộng viễn tưởng đang bay bổng trong khối óc của 5 chương trước đá ra chuồng gà. cái kết khiến mình thẫn thờ nhìn sang bên đường và thở dài một tiếng, tự vấn “có những ước mơ dẫu vạch định sẵn và rõ ràng tới mức choàng thức tỉnh cũng biết từng chi tiết vậy mà sao chỉ có thể dừng lại nơi mộng tưởng?”. mình tin Luật Hấp dẫn vẫn luôn hiện hữu, và trong suốt 6 chương sách mình đều cảm thấy Lennie đã-đang và luôn vận dụng nó, thậm chí còn là người dụng tâm nhất với suy nghĩ ấy bằng mọi tâm huyết và hy vọng từ đáy lòng, vậy mà bi kịch dồn đến chớp nhoáng như trong nháy mắt vậy?

6. Cuốn sách này viết năm 1937 và được chính tác giả chuyển thể thành kịch và phim đen trắng năm 1992, nhất định sẽ tìm xem vào cuối tuần này:

Phim đen trắng ở đâyy